مجله اینترنتی سرگرمی و محتوا

معاد روحانی چگونه است؟ دلایل قرآنی بر معاد روحانی چیست؟

۲۵ آذر ۱۳۹۸

زندگی پس از مرگ و کیفیت آن همواره در ابهامی قرار داشته اند که انسان را کنجکاو به پرسش و دانستن نسبت به آن نموده است؛ در این مقاله از کافه نبات همراه شما عزیزان هستیم با مطالبی در خصوص معاد روحانی…

معاد و کیفیت آن

معاد و کیفیت آن یکی از مباحث اصلی و مهمی است که نسبت به آن نظریات و آرای گوناگونی ارائه شده است. برخی معاد را فقط روحانی دانسته اند و معتقدند از آنجایی که روج مجرد است پس معاد نیز فقط برای روح است و اینکه در این دنیا روح بدن و جسم را همراهی می کند این است به وسیله او بتواند به کمال برسد.

این نظر را فلاسفه مشاء مطرح می کنند.

معاد روحانی

گروهی از اهل تسنن نیز معاد را فقط برای جسم قائلند و به تجرد روح اعتقادی نداشته و می گویند که بدن انسان با مرگ از بین نرفته و فقط اجزای آن از یکدیگر جدا می گردند.

در مقابل این دو نظریه گروه دیگری نیز هستند که قائل به معاد حسمانی و روحانی هستند اکثر فیلسوفان شیعی و برخی از اهل سنت این نظریه را پذیرفته اند.

هر سه گروه فوق برای گفته های خود مستنداتی ارائه می کنند که بر اساس آن نظر خود را موجه می دانند.

در این مقاله ما به معاد روحانی می پردازیم:

قائلین به معاد روحانی

کسانی که قائل به معاد روحانی هستند برای اثبات مدعای خویش بر دو امر تأکید می کنند که اولی اثبات وجود ساحتی به نام روح برای انسان است و دومی نیز اثبات بقای روح پس از مرگ و مفارقت از جسم و بدن مادی.

چنانچه فخر رازی اثبات معاد روحانی را متوقف بر اثبات تجرد روح می داند.

همچنین این دسته از اندیشمندان اصالت را با روح می دانند و معتقدند که حقیقت انسان را روح تشکیل می دهد و به آیاتی از قرآن کریم اشاره می کنند که اصالت روح را مطرخ می نماید:

علائم ظهور امام زمان چیست؟ علائم حتمی و خاص ظهور امام زمان
بخوانید:

اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَى إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ؛ خدا روح مردم را هنگام مرگشان به تمامى باز مى‏ ستاند و [نيز] روحى را كه در [موقع] خوابش نمرده است [قبض مى ‏كند] پس آن [نفسى] را كه مرگ را بر او واجب كرده نگاه مى دارد و آن ديگر [نفسها] را تا هنگامى معين [به سوى زندگى دنيا] بازپس مى‏ فرستد قطعا در اين [امر] براى مردمى كه مى‏ انديشند نشانه‏ هايى [از قدرت خدا]ست

و نیز آیه مبارکه:

وَقَالُوا أَإِذَا ضَلَلْنَا فِي الْأَرْضِ أَإِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ بَلْ هُمْ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ كَافِرُونَ قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ؛ و گفتند آيا وقتى در [دل] زمين گم شديم آيا [باز] ما در خلقت جديدى خواهيم بود [نه] بلكه آنها به لقاى پروردگارشان [و حضور او] كافرند بگو فرشته مرگى كه بر شما گمارده شده جانتان را مى‏ ستاند آنگاه به سوى پروردگارتان بازگردانيده مى ‏شويد

طرفداران نظریه معاد روحانی علاوه بر اصالت و تجرد روح و امکان بقای روح پس از مرگ ادلیه عقلی زیادی را نیز برای اثبات مدعای خویش مطرح می کنند.

برهان حکمت، برهان عدالت، برهان رحمت و برهان میل به جاودانگی از این جمله اند. که به جهت رعایت اختصار از بازگو کردن همه انها خودداری می کنیم.

اما نظریه معاد روحانی را و اینکه در زندگجی پس از مرگ این تنها روح است که به حیات خویش ادامه می دهد و متنعم از نعمات الهی می شود را بسیاری از علما و اندیشمندان و فلاسفه و متکلمین قبول نداشته و معتقدند که معاد هم روحانی است و هم جسمانی.

دلایل بسیاری نیز بر این مدعا اقامه شده است که در ادامه این مطلب با هم آنها را می خوانیم:

اثبات معاد جسمانی و روحانی

انسان به لحاظ آفرینش از دو ساحت و بعد مادی و روحانی برخوردار است و همین امر با توجه به عدالت خداوند متعال سبب می شود که انسان در قیامت نیز معاد را در دو بُعد جسم و روح تجربه نماید.

جسم برزخی چه ویژگی هایی دارد؟! حقایقی از جسم برزخی و دنیای پس از مرگ
بخوانید:

و همانگونه که زندگی پس از مرگ روح انسان برخوردار از نعمات الهی می گردد جسم نیز بالطبع باید طعم برخورداری از این نعمات را بچشد و بالعکس اگر جسم انسان رنج و عذابی را در زندگی دوباره خویش باید تحمل کند روح نیز به همان میزان باید آن رنج را درک نماید.

و به عبارت دیگر عذاب و پاداش برای هم جسم است و هم جان.

همچنین آیات متعددی وحود دارد که سخن از معاد هم در بعد جسمانی و هم در بعد روحانی آن را می شود از آنها استنباط کرد.

از جمله این ایات می توان به آیات زیر اشاره کرد:

«مِنْها خَلَقْناکمْ وَ فِیها نُعِیدُکمْ وَ مِنْها نُخْرِجُکمْ تارَةً أُخْری» شما را از زمین آفریده ایم و به آن برمی گردانیم و بار دیگر از آن بیرون می آوریم.

در این آیه مبارکه خداوند سخن از حشر و بازگردان انسانها بی کم و کاست و با همان کیفیتی که خلقت اولیه انسان انجام گرفت به میان می آورد. پس همانگونه که خلقت انسان در آغاز در دو بعد جسم و روح انجام یافت برای بار دوم نیز به همان کیفیت و رجعتی همراه با جسم و روح خواهد بود.

همچنین آیه کریمه:

فَإِذا هُمْ مِنَ الاَْجْداثِ إِلی رَبِّهِمْ ینْسِلُونَ؛ ناگهان آنان از قبرها، به سوی پروردگار خود، شتابان خواهند بود.

در این آیه نیز سخن از شتافتن انسان از قبور به سوی پروردگار است، اگر مراد از رجعت و بازگشت معاد روحانی بود که دیگر نیازی به سخن از قبر و مکانی که مختص جسم است نبود.

و نیز آیه شریفه و نورانی زیر که خداوند در آن می فرماید:

وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلاً وَ نَسِی خَلْقَهُ قالَ مَنْ یحْی الْعِظامَ وَ هِی رَمِیمٌ؛ و برای ما مثالی زد و آفرینش خود را فراموش کرد و گفت: چه کسی این استخوان ها را زنده می کند، در حالی که پوسیده است؟!

رقیب و عتید ، فرشته های همراه انسان که همه چیز را ثبت می کنند
بخوانید:

این ایه نیز که در پاسخ به کسانی نازل شده است که استخوان پوسیده را در دستان شان می فشردند و به خاک تبدیل می کردند و از زنده شدن این استخوان های پودر شده در تعجب بودند.

اگر مراد زنده شدن فقط روح بود نیازی به این استخوان های پوسیده و تعجب از زنده شدن آنها نبود.

اگر این مطلب مفید است، آنرا به اشتراک بگذارید!
×

دسترسی سریع