مجله اینترنتی سرگرمی و محتوا

مساحت تنگه هرمز چقدر است؟

۱۵ دی ۱۳۹۸

مساحت تنگه هرمز فرصت خوبی ست تا با این گذرگاه مهم آبی و یکی از مسیرهای استراتژیک آبی در دنیا آشنا شویم. این تنگه یک راه آبی ست که استان هرمزگان ایران را به استان مسندم کشور عمان وصل می کند. در طول تاریخ کشورهای استعماری زیادی از جمله پرتغال، اسپانیا، بریتانیا و آمریکا با حکومت های وقت ایران روی این تنگه به مناقشه و منازعه پرداخته اند.

از نادرشاه و شاه عباس بزرگ و محمد رضا پهلوی گرفته تا جمهوری اسلامی همه و همه روی تنگه هرمز با بیگانگان جنجال دارند. اهمیت این تنگه از این بابت است که روزانه در حدود ۱۷ میلیون بشکه نفت خام از آن به کشورهای مختلف دنیا صادر می شود. این مقدار نزدیک به ۴۰ درصد کل نفت خامی ست که نفت کش ها در دنیا منتقل می کنند. براساس آمار نزدیک به ۲۵ درصد از عرضه کل نفت دنیا از این تنگه عبور می کند. این تنگه در بخش انرژی دنیا اهمیتی فوق العاده دارد چون ۶۸ درصد منابع نفتی و گاز طبیعی دنیا در خلیج فارس قرار دارد. اگر بدانیم که ۷۵ درصد نفت خام ژاپن از این مسیر تأمین می گردد و بیشتر صادرات نفت خام به آسیا، آمریکا و اروپای غربی از این تنگه صورت می گیرد به اهمیت تنگه هرمز پی خواهیم برد.

با ما همراه شوید  تا علاوه بر دانستن مشخصات فیزیکی تنگه نظیر مساحت تنگه هرمز اطلاعات جالب دیگری نیز در این مورد به دست آورید.

تنگه هرمز را بهتر بشناسیم

اینکه مساحت تنگه هرمز چقدر است ممکن است موضوع جالبی باشد اما حساس تر و مهم تر از آن موقعیت سوق الجیشی این آبراه باریک می باشد. این تنگه یک باریکه دریایی خمیده شکل است که در منتهی الیه شرقی خلیج فارس قرار دارد و فلات ایران را از شبه جزیره عربستان جدا می کند. اهمیت دیگر این تنگه این است که خلیج فارس را به دریای عمان و در نهایت اقیانوس هند وصل می کند. تنگه هرمز یک فرورفتگی باقی مانده از دوره سوم زمین شناسی ست و ادامه رشته کوه های جنوب ایران به شبه جزیره مسندم را قطع می نماید. بهترین معیار برای اندازه گیری طول تنگه هرمز مرز دریایی میان ایران و عمان می باشد. طولانی ترین فاصله تنگه هرمز ۸۴ کیلومتر و کوتاه ترین آن ۳۳٫۶ کیلومتر است.

مساحت تنگه هرمز

کف تنگه

نکته دیگر در مورد مساحت تنگه هرمز شکل شیب دار کف آن می باشد. کف این تنگه از شمال به جنوب شیب تندی دارد و این خود سبب می شود نفت کش های سنگین برای عبور و مرور مجبور باشند از عمیق ترین نقطه این تنگه استفاده نمایند. با درنظرداشت مسائلی چون «تعداد کشتی ها، قطب اقتصادی، آسیب پذیری جغرافیایی و استفاده نظامی» می توان تنگه هرمز را در میان چهار تنگه مهم دنیا شامل تنگه جبل الطارق، تنگه بسفر و داردانل در ترکیه و تنگه باب المندب در نزدیکی سومالی، قرار داد.

راهنمای انتخاب مرجع تقلید واجدالشرایط
بخوانید:

مساحت تنگه هرمز

دانستن مساحت تنگه هرمز موضوع جالبی ست، اینکه این تنگه باریک برای انرژی دنیا اهمیتی فوق العاده دارد، خود یک امتیاز استراتژیک در اختیار ایران قرار داده است. در صورت تحریم و فشار بیشتر آمریکا بر ایران، تهران می تواند این تنگه را به روی عبور نفت کش ها ببندد و معادلات انرژی در دنیا را با چالشی بزرگ روبرو سازد. تنگه هرمز ۱۸۵ کیلومتر طول و بین ۵۶ تا ۱۸۰ کیلومتر عرض دارد: عرض این آبراه باریک ازبندر عباس در ایران تا راس شوریط در عمان متغییر است. تنگه هرمز عمیق تر از خلیج فارس است و به دلیل شیب تند کف آن از قسمت شمال به جنوب عمق آن نیز تغییر می کند. به عبارت دیگر عمق تنگه هرمز در جزیره لارک در حدود ۳۶ متر اما در ساحل جنوبی و نزدیک شبه جزیره مسندم در عمان بیش از ۱۰۰ متر است. این در حالی ست که خلیج فارس در عمیق ترین بخش تنها ۹۰ متر است. چون قوس تنگه هرمز روبه شمال و به سوی فلات ایران است بیشترین خط ساحلی آن در راستای کرانه های ایران واقع شده است.

آب های تنگه

مسأله بعدی در مورد مساحت تنگه هرمز تقسیم بندی آب این تنگه می باشد. آب های این تنگه به سه قسمت «آب های ایران، آب های عمان و آب های آزاد» تقسیم می شود. از بعد حقوقی این تنگه مشمول عهدنامه کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها می باشد و در شرایط صلح تمام کشی های نظامی و بازرگانی از حق عبور ترانزیت برخوردار می باشد.  ایران و عمان به عنوان دو کشور اطراف این تنگه می توانند تمام بهره برداری های لازم را از نقاط ساحلی خود انجام دهند. در شرایط جنگی اما قضیه کمی فرق می کند و کشورهایی مثل ایالات متحده امریکا که عضو کنوانسیون نیستند نمی توانند بدون کنترل کشتی های خود را از این تنگه عبور دهند.

رعد و برق چیست و چگونه تشکیل می شود؟
بخوانید:

تنگه هرمز برگ برنده ایران

در مورد مساحت تنگه هرمز همان طور که گفته شد یک تنگه باریک است اما در بعد بین الملل اهمیت فوق العاده دارد: براساس پیش بینی کارشناسان اقتصادی در صورت بسته شدن این تنگه بازارهای جهانی نفت با  کاهش بیست میلیون بشکه روبرو می شوند و قیمت نفت ممکن از از ۲۵۰ دلار در بشکه هم عبور کند. صادرات ۹۰ درصد نفت منطقه و بسیاری از معاملات تجاری کشورهای حوضه خلیج فارس به این تنگه بستگی دارد. از سویی هم چون عمان کشور کوچکی ست، ایران بیشترین کنترل و تسلط نظامی را بر  تنگه هرمز دارد. این خود سبب می شود کشورهایی که سر دشمنی با ایران را دارند حواسشان به این برگ برنده ای که در دست ایران است باشد.

به هر صورت محاسبه مساحت تنگه هرمز طبق عرف رایج شاید به طور دقیق امکان پذیر نباشد. جدای از مباحث جغرافیایی و مشخصات فیزیکی مانند مساحت و غیره آنچه تنگه هرمز را در سطح بین المللی مهم ساخته است موقعیت آن است. اینکه در صورت بسته شدن این تنگه چه اتفاقی قرار است برای انرژی جهان بیفتد، موضوعی دردناک می باشد.

اگر این مطلب مفید است، آنرا به اشتراک بگذارید!
×

دسترسی سریع