مجله اینترنتی سرگرمی و محتوا

ابوالحسن بهمنیار، تیزهوش ترین شاگر ابوعلی سینا که بود؟

۱۴ دی ۱۳۹۸

ابوالحسن بهمنیار برای ابو علی سینا جایگاهی ویژه و مهم داشت. بهمنیار از بزرگترین شاگران ابو علی سینا بود که به تعبیر بسیاری از بزرگان مانند نظامی عروضی با عنوان کیا(رئیس) خوانده می شد. بهمنیار همانند استادش بوعلی فکر می کرد و  هنگام نقد و بررسی سخن استاد درک و فهم بیشتر را مد نظر داشت. وی در ابتدا زرتشتی بود اما در ادامه مسلمان شد. در میان تمام شاگردان ابو علی سینا، وی به تیزهوشی و تیزبینی مشهور بود. ابوالحسن بهمنیار بن مرزبان آذربایجانی از لحاظ هوش و طرح سئوالات بحث برانگیز و چالشی در حدی بود که کتاب «المباحثات شیخ» بوعلی سینا در پاسخ به ایرادهایی که بهمنیار می گرفت نوشته شده است.

مجله اینترنتی کافه نبات در ابن بخش قصد دارد شما را زندگی و شرح حال ابوالحسن بهمنیار آشنا کند.

ابوالحسن بهمنیار

ابوالحسن بهمنیار که بود؟

ابوالحسن بهمنیار بن مرزبان که او را کیا یعنی رئیس لقب داده بودند در سال ۴۵۸ هجری قمری برابر با ۱۰۶۶ میلادی شاگرد پرآوازه ابو علی سینا بود. این فیلسوف ایرانی از اهالی آذربایجان بود که دین زرتشی داشت اما سپس به اسلام گروید، اگرچه برخی منابع از پیوستن او به اسلام چیزی مستندی ارائه نکرده اند و تاکید می کنند قرار دادن کتب وی در گروه تصانیف شیعه نمی تواند دلیل محکمی بر مسلمان بودن وی باشد. در نوشته های خود ابوالحسن نشانه ای که بر مسلمان بودن او تأکید کند یافت نمی شود. به هر صورت شواهدی که بر مسلمان بودن این فیلسوف ایرانی دلالت دارد بسیار بیش تر از دلایلی ست که مسلمان نبودن ایشان را نشان می دهد. روش فکری بهمنیار در بیان مسائلی چون توحید، خیر و شر حتی با تفاسیر وحدت گرایانه از ثنویت زرتشتی که به مرتبه ذات تعلق می گیرد و کاری به مرتبه خالقیت ندارد، سازگاری پیدا نمی کند.

آثار ابوالحسن بهمنیار

ابوالحسن بهمنیار همان طور که گفته شد از شاگردان بزرگ شیخ بزرگ ابو علی سنا بود که توانست پا جای پای استاد خود گذاشته کتب مختلفی به رشته تحریر درآورد. از جمله کتب وی می توان به «التحصیل» در باب منطق، حکمت طبیعی و الهی اشاره کرده به به سبک و روش دانشنامه علایی ابو علی سینا تدوین شده است. این کتاب در قرون پنجم و ششم درست مانند کتب نجات و شفاء بوعلی سنا جزء کتب درسی به شمار می رفت. شهید مطهری این کتاب را تصحیح و تعلیق نموده و به چاپ رسیده است. این کتاب به زبان فارسی نیز ترجمه شده اما مشخص نیست ترجمه کار خود بهمنیار است یا به کسی دیگری تعلق دارد. از دیگر کتب ابوالحسن معروف به کیا می توان به «البهجه و السعاده» اشاره نمود که به گفته شهرزوری جزء کتب معتبر به شمار می رود و حتی ملاصدار نیز از آن یاد کرده است. دو رساله به نام های «رسالة فی موضوع العلم المعروف بما بعدالطبیعه و رسالة فی مراتب الموجودات» نیز توسط بهمنیار نوشته شده است. این دو رساله در سال ۱۸۵۱ میلادی توسط فردی به نام پوپر در آلمان به چاپ رسید و در سال ۱۳۲۹ هجری قمری در قاره پایتخت مصر نیز چاپ شد. «المفارقات و النفوس» و «رسالة در اثبات عقول فعاله» از دیگر نوشته های بهمنیار این فیلسوف ایرانی آذربایجانی می باشد.

جمشید کاشانی ، ریاضی دان و منجم بزرگ ایرانی را بهتر بشناسید
بخوانید:

طرز تفکر ابوالحسن بهمنیار

همان طور که گفته شد طرز تفکر ابوالحسن بهمنیار با روش فکری استادش ابوعلی سینا هماهنگ بود. به باور آقای بهمنیار خداوند از آنجایی که علت وجود جهان است بر جهان مقدم است اما این تقدم ذاتی و مرتبه ای است نه زمانی. به تأکید این فیلسوف ایرانی در تمام توصیفات خداوندی باید کلمه بالذات ذکر گردد چون ذات خداوند برای وجود لازم است. این فیلسوف ایرانی در مورد معاد نیز می گوید هرچیزی که بالفعل تحقق یابد، از مکان خارج شده و جاودانه خواهد ماند و نیستی در مورد او معنایی ندارد.

ابوالحسن چه طور شاگرد بوعلی شد

همان طور که دیدید ابوالحسن بهمنیار از شاگردان بزرگ بو علی سنا بود. در مورد شاگردی بهمنیار نزد بوعلی سینا نیز داستان جالبی مطرح است. می گویند در زمانیکه بوعلی سینا در همدان اقامت داشت، روزی ابوالحسن که در آن زمان کودکی بیش نبود را دید که در آهنگری کار می کند. ابوالحسن هنگام گرفتن آتش از آهنگر مقداری خاک در دو کفت دست خود گذاشت و سپس آتش را از آهنگر گرفت. بوعلی سینا این صحنه را دید و نزد پدر بهمنیار رفت و از وی خواست اجازه دهد پسرش را به کسب علم تشویق نماید. براساس مستندات تاریخی، بهمنیار از سال ۴۰۴ تا ۴۱۲ هجری قمری و همزمان با سال هایی که بوعلی سینا به عنوان وزیر شمس الدوله دیلمی در همدان حضور داشت در کلاس درس بوعلی حاضر می شد. بهمنیار دو کتاب الحاصل و المحصول را نزد بوعلی خواند.  بسیاری گفته اند که بهمنیار بعد از ابن سینا به نوعی معرف مکتب او بود. وی مکتب ابن سینا را برای نسل بعدی معرفی می کرد. در این راستا یکی از شاگردان بهمنیار به نام ابوالعباس فضل بن محمد لوکری در خراسان  حکمت ابن سینا را ترویج می کرد. کتب التحصیل که از نوشته های بهمنیار است بعدها توسط بسیاری از منتقدین و فیلسوفان مورد استفاده و نقد قرار گرفت.

ثروتمند ترین فرد جهان کیست و چگونه به این ثروت دست یافته است؟
بخوانید:

خدمات ابوالحسن بهمنیار به فلسفه

ابوالحسن بهمنیار که از فیلسوفان بزرگ ایرانی و شاگرد ابن سینا می باشد خدمات بزرگی در زمینه فلسفه انجام داده است. وی به مفسر فلسفه این سینا معروف است و در قرن پنجم میلادی فلسفه را ترویج می کرد. کتاب التعلیقات ابن سینا توسط بهمنیار جمع آوری شد و در کتاب التحصیل آن را تشریح نمود. تلاش بهمنیار به کسب علم و یادگیری چیزهای جدید از سوی  استادش ابن سینا نیز ستایش شده است. آن طور که خود بهمنیار می گوید بخش بزرگی از کتاب التحصیل او از آثار ابن سینا گرفته شده است. بهمنیار در کتاب هایش سخنان استاد خود ابن سینا را بدون کم و کاستی ذکر می کند و هرگز از باب مخالفت با آراء ابن سینا برنمی آید.

به هر صورت ابوالحسن بهمنیار به عنوان شاگرد بزرگ بوعلی سنا توانست در سال هایی که در  محضر استادش بود به خوبی تلمذ کند و در ادامه بسیاری از آثار استاد را جمع آوری نماید. بهمنیار که به کیا به معنای رئیس ملقب است هرگز راه مخالفت را استادش را در پیش نگرفت. گفته اند بهمنیار در سال ۴۵۸ هجری قمری چشم از جهان فرو بست.

اگر این مطلب مفید است، آنرا به اشتراک بگذارید!
×

دسترسی سریع